Προσπαθούμε να αναζητήσουμε την ομορφιά και την αρμονία, ώστε να συμβάλλουμε στον εκλεπτυσμό της μαθητικής κοινότητας και να την μυήσουμε στο ιδανικό του αισθητικά άρτιου. Και επειδή αγαπάμε τα λίγα λόγια φέτος θυμηθήκαμε τον Mark Rothko: «Η τέχνη είναι μια περιπέτεια σε έναν άγνωστο κόσμο, που μπορεί να εξερευνηθεί μόνο από αυτούς που είναι πρόθυμοι να αναλάβουν κινδύνους»

Προσπαθούμε να αναζητήσουμε την ομορφιά και την αρμονία, ώστε να συμβάλλουμε στον εκλεπτυσμό της μαθητικής κοινότητας και να την μυήσουμε στο ιδανικό του αισθητικά άρτιου. Και επειδή αγαπάμε τα λίγα λόγια φέτος θυμηθήκαμε τον Eduard Fuchs: Ασφαλώς, στα σημερινά μουσεία αυτό το είδος του συλλέγειν συναρτάται με τη χωρικότητα. Αλλά αυτή […] η εξάρτηση δεν μπορεί να αλλάξει τίποτε στο γεγονός ότι με αυτόν τον τρόπο αποκτούμε μια ατελή […] αντίληψη για την κουλτούρα του παρελθόντος. Το βλέπουμε[…] ντυμένο με εορταστική φορεσιά[…] και μόνο πολύ σπάνια με τα, ως επί το πλείστον φτωχικά, ρούχα της δουλειάς.

Αυτή η εικόνα δεν έχει ιδιότητα alt. Το όνομα του αρχείου είναι afisa-fotografiko-1-1024x724.jpg
 
 
 

Θεσσαλονίκη 28 – 30 Μαρτίου 2019

Capitalist Realism – Συντελεσμένο Μέλλον

Αυτή η εικόνα δεν έχει ιδιότητα alt. Το όνομα του αρχείου είναι 2_024_HEAVENS_IMG.jpg
A man floats in the 57th-floor swimming pool of the Marina Bay Sands Hotel, with the skyline of Central,Σ the Singapore financial district, behind him. Singapore

Στη φετινή διοργάνωση της Thessaloniki PhotoBiennale 2018, την κεντρική έκθεση με τίτλο Capitalist Realism επιμελείται η Πηνελόπη Πετσίνη με βοηθό επιμελητή τον Φώτη Μηλιώνη. Διαρθρωμένη σε δύο μεγάλες ενότητες που φιλοξενούνται στους χώρους του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης και του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, η έκθεση επιχειρεί να αναδείξει ζητήματα που συντελούν στη δημιουργία ή στην επιδείνωση των οικονομικών κρίσεων στο διεθνές περιβάλλον, σε σύγχρονο και ιστορικό ορίζοντα.
Η έκθεση Capitalist Realism εμπνέεται υπό την ευρεία έννοια από τον όρο που εισήγαγε ο Μark Fisher στο ομώνυμο βιβλίο του. Αν ο μεταμοντερνισμός αποτέλεσε την πολιτισμική λογική του ύστερου καπιταλισμού, όπως ισχυρίστηκε ο Frederic Jameson, ο καπιταλιστικός ρεαλισμός αποτελεί σήμερα την πολιτισμική λογική του δόγματος TINA (There Is No Alternative) –την αυτοεκπληρούμενη προφητεία της Μάργκαρετ Θάτσερ ότι «δεν υπάρχει εναλλακτική», που αποδείχτηκε το πιο περιληπτικό σλόγκαν για το σύγχρονο καπιταλιστικό σύστημα που θα μπορούσε να φανταστεί κανείς. Ζώντας σε ένα ατελείωτο «αιώνιο τώρα», δεν φαίνεται πλέον να μπορούμε να φανταστούμε ένα μέλλον που μπορεί να είναι διαφορετικό από το παρόν. Όπως λέει ο ίδιος ο Fisher, «είναι ευκολότερο να φανταστεί κανείς το τέλος του κόσμου παρά το τέλος του καπιταλισμού».


Στην πρώτη ενότητα, η έκθεση εστιάζει στην περίοδο μετά το 1989, μετά δηλαδή την κατάρρευση του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού και τις καπιταλιστικές τραπεζικές κρίσεις που ακολούθησαν οι οποίες ενίσχυσαν το σύστημα αντί να το υπονομεύσουν. Σε γενικές γραμμές καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο ο καπιταλισμός έχει έκτοτε αυτοπαρουσιαστεί με επιτυχία ως το μόνο ρεαλιστικό πολιτικοοικονομικό σύστημα, ακόμη και στην πιο ανελέητα αρπακτική του εκδοχή: την πρόσφατη οικονομική κρίση στη Νότια Ευρώπη. Περιλαμβάνει εργασίες που πραγματεύονται τις εσωτερικές αντιθέσεις του συστήματος, όπως αστική και εργατική τάξη, φτώχεια και πλούτος, ανάπτυξη και κρίση, βιομηχανική ανάπτυξη και οικολογική καταστροφή.
Συμμετέχοντες καλλιτέχνες: Carlos Ayesta & Guillaume Bression (VE/FR), Stefen Chow & Lin Huiyi (SG/CN), Πέτρος Ευσταθιάδης, Greg Girard (CA), Nick Hannes (BE), Jacqueline Hassink (NL), Mishka Henner (UK), Johnny Miller (US), Χρήστος Καπάτος, Πάνος Κοκκινιάς, Richard Misrach (US), Sejin Moon (UK), Μανώλης Μπαµπούσης, Freya Najade (DE/UK), Trevor Paglen (US), Mark Peterson (US), Πάρις Πετρίδης, Anna Skladmann (DE), Carlos Spottorno (ES), Julian Stallabrass (UK), Paolo Woods & Gabriele Galimberti (IT), Rufina Wu & Stefan Canham (HK/DE), Κώστας Χριστόπουλος (HK/DE)

Παρελθόν Διαρκείας
Το δεύτερο μέρος της έκθεσης προσεγγίζει το καπιταλιστικό σύστημα με όρους ιστορικούς, καταγράφοντας ή ανακαλώντας αυταρχικά καθεστώτα του παρελθόντος, και δίνοντας έμφαση σε αντιθέσεις όπως αυτές μεταξύ κέντρου/περιφέρειας, αποικιοκρατών/αποικιοκρατούμενων και ούτω καθεξής. τα έργα εδώ χρησιμοποιούν το σχήμα της εξάρτησης για να αντιμετωπίσουν το σύστημα, πολλά από αυτά μέσα από την πραγμάτευση της έννοιας του αρχειακού και της σύνδεσής τους με τη δημόσια ιστορία και μνήμη.
Συμμετέχοντες καλλιτέχνες: Νικόλας Βεντουράκης, Paula Luttringer (AR), Susan Meiselas (US), Ang Song Nian (SG), Rosângela Rennó (BR), Andrea Stultiens (NL), Marvin Tang (SG), Woong Soak Teng (SG), Γιάννης Ψυχοπαίδης, Robert Zhao (SG)

Capitalist Realism – Συντελεσμένο Μέλλον
Διάρκεια: 28/09/2018 – 10/04/2019
Χώρος: Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
Ημέρες & ώρες: Τρίτη-Πέμπτη, Σάββατο, Κυριακή 11:00-19:00, Παρασκευή 11:00-22:00
Με την υποστήριξη του Goethe Institute in Thessaloniki

Capitalist Realism – Παρελθόν Διαρκείας
Διάρκεια: 28/09/2018 – 25/10/2018 Εγκαίνια: 28/09/2018, 20:00
Χώρος: Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης
Ημέρες & ώρες: Τρίτη, Τετάρτη, Παρασκευή-Κυριακή 10:00-18:00, Πέμπτη 10:00-22:00

Επιμέλεια: Πηνελόπη Πετσίνη
Βοηθός επιμελητής: Φώτης Μηλιώνης

Αξίζει να σημειωθεί ότι η έκδοση Capitalist Realism που συνοδεύει την κεντρική έκθεση της Thessaloniki PhotoBiennale 2018 αποτελεί σύμπραξη του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης με τις Εκδόσεις του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

*Φωτογραφία: Paolo Woods – Gabriele Galimberti, Marina Bay Sands Hotel, Σιγκαπούρη, από τη σειρά «The Heavens», 2015, Capitalist Realism | Συντελεσμένο Μέλλον, ΜΦΘ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΙΟΛΑΣ: Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ / ALEXANDER IOLAS: THE LEGACY

Αυτή η εικόνα δεν έχει ιδιότητα alt. Το όνομα του αρχείου είναι MG_4079-1024x679-1024x679.jpg

Αλέξανδρος Ιόλας: έχει χαρακτηριστεί ως ένας από τους πιο επιδραστικούς ανθρώπους της τέχνης από το 1950 και ως τα τέλη της δεκαετίας 1970, ο οποίος όμως δεν έχει τιμηθεί δεόντως στην Ελλάδα, σε αντίθεση με αυτό που συμβαίνει ολοένα και περισσότερο στο εξωτερικό. Η παραδοξολογία αυτή σχετίζεται με την άτυχη καταγραφή του Ιόλα στη μνήμη ειδικά του ελληνικού κοινού, καθώς η πρόθεση της δωρεάς συλλογών του στο ελληνικό κράτος δεν ευοδώθηκε τελικώς και ελάχιστα αρχεία έχουν σωθεί εντός ελληνικού εδάφους.

Αλέξανδρος Ιόλας: αντισυμβατικός, κοσμοπολίτης άνδρας της ελληνικής διασποράς, αντιφατικός, παθιασμένος, λάτρης των πολιτισμών του κόσμου από την Αρχαιότητα και την Αναγέννηση μέχρι τη σύγχρονη τέχνη, από την Κίνα μέχρι την Αμερική, από τη βυζαντινή τέχνη μέχρι την νεωτερικότητα, λάτρης των εκκεντρικών ρούχων και των ξεχωριστών αντικειμένων.

Αλέξανδρος Ιόλας: ο άνθρωπος ο οποίος ένωσε το χορό με τις εικαστικές τέχνες, τη ζωγραφική με τις παραστατικές τέχνες, έζησε μεγάλες στιγμές των μητροπολιτικών καλλιτεχνικών κέντρων, ήρθε αντιμέτωπος με την ελληνική «κοινωνία του θεάματος» και μέρος του κίτρινου τύπου, στην προσπάθειά του να μεταστρέψει τις αισθητικές αξίες της ελληνικής κοινωνίας.

Αλέξανδρος Ιόλας: ίσως ο μοναδικός σημαντικός κρίκος που συνδέει την ελληνική συμμετοχή στα παγκόσμια γεγονότα των εικαστικών τεχνών του 20ού αιώνα, ο οποίος περιβλήθηκε με την αχλύ και το κύρος του μύθου και του οποίου την σημερινή υπόσταση συγκροτούν περισσότερο δευτερογενείς ατομικές αφηγήσεις παρά πρωτογενή τεκμήρια. .

Αλέξανδρος Ιόλας: Τη συλλογική μνήμη του διασώζει το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.

Τριάντα χρόνια μετά το θάνατό του, το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης διοργανώνει την έκθεση-αφιέρωμα στον Αλέξανδρο Ιόλα με τίτλο «Αλέξανδρος Ιόλας: Η κληρονομιά». Ενταγμένη στο πρόγραμμα του Φεστιβάλ Δημητρίων 2018 του Δήμου Θεσσαλονίκης, η έκθεση θα αναδείξει τη δικτύωση του Αλέξανδρου Ιόλα σε καλλιτεχνικό και κοινωνικό επίπεδο, τη δραστηριότητα και την προσωπικότητά του, μέσα από πλούσιο οπτικό, ερευνητικό και αρχειακό υλικό, μέρος του οποίου παρουσιάζεται για πρώτη φορά. Κυρίως όμως εστιάζει στην ενασχόλησή του με τη σύγχρονη τέχνη και ειδικά στην αποκαλυπτική σχέση του με μια πληθώρα καλλιτεχνών, πολύ διαφορετικών μεταξύ τους. Από τον de Chirico στον Man Ray, από τον Χατζηκυριάκο-Γκίκα στον Victor Brauner και τον Τάκι, από τον Calder στον Jean Tinguely, από τον Magritte στον Pino Pascali και τον Martial Raysse, από τον Modigliani στον Warhol, η διαδρομή που διένυσε ο Ιόλας μέσα στον καλλιτεχνικό χώρο, δεν αποτυπώνει μόνο υποκειμενικές προτιμήσεις, αλλά και ένα οξύ βλέμμα, διαρκώς ανοιχτό στην καλλιτεχνική έκφραση. Με σταθερή αγάπη προς το έργο τέχνης ως αντικείμενο, ο Ιόλας διατήρησε αμείωτα τα ανακλαστικά του απέναντι στις καλλιτεχνικές αναζητήσεις μετά τον πόλεμο, όταν συνολικό ζητούμενο ήταν η δημιουργία μιας νέας οπτικής και πολιτισμικής πραγματικότητας, προκειμένου να μεταστραφεί το κλίμα απογοήτευσης από την εξέλιξη της ζωής. Ειδικά στις δεκαετίες 1960 και 1970, οι αναρίθμητες εκθέσεις που παρουσίασε αποδεικνύουν την καθοριστική δράση του στο διεθνές καλλιτεχνικό περιβάλλον, αλλά και την υποστήριξη από μέρους του της νέας καλλιτεχνικής έκφρασης.

Η έκθεση παρουσιάζει και την πλούσια εκδοτική δραστηριότητα του Αλέξανδρου Ιόλα μέσα από ένα πλούσιο αρχείο καταλόγων που συνόδευσαν τις εκθέσεις του, ο ειδικός σχεδιασμός των οποίων τεκμηριώνει μέρος της τυπογραφικής ιστορίας, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει το ειδικό ενδιαφέρον του για τα συγκεκριμένα έντυπα ως αυτόνομα έργα τέχνης.

Στο πλαίσιο αυτό, πέραν των καταλόγων, αφισών, του οπτικού, ερευνητικού και αρχειακού υλικού, η έκθεση συμπεριλαμβάνειι τόσο τα έργα της δωρεάς του Ιόλα προς το ΜΚΣΤ (μετέπειτα ΜΜΣΤ), όσο και έργα σημαντικών καλλιτεχνών από δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές, αρκετά από τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά δημοσίως.

Όπως σημειώνει η διευθύντρια του ΜΜΣΤ, Θούλη Μισιρλόγλου, «ο άνθρωπος που έδειξε μοναδικό ενδιαφέρον για όλες τις όψεις του πολιτισμού, αρχαίου, κυρίως όμως σύγχρονου, ο άνθρωπος που δεν γνώριζε όρια, όχι μόνο καλλιτεχνικά, αλλά και εθνικά, ένας άνθρωπος πολύγλωσσος, με αναρίθμητες ταυτότητες, θα είναι το τιμώμενο πρόσωπο της νέας έκθεσης του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και της Θεσσαλονίκης για το φθινόπωρο του 2018. Ειδικά μάλιστα, όταν το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και η Θεσσαλονίκη του οφείλουν πολλά: η δωρεά έργων της συλλογής του είναι εκείνη που επέτρεψε την ίδρυση του Μακεδονικού Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης, το οποίο μετεξελίχθηκε στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η δωρεά του Ιόλα αποτέλεσε τον θεμέλιο λίθο που επέτρεψε να ‘χτιστεί’ το πρώτο μουσείο σύγχρονης τέχνης της Ελλάδας και μαζί η πρώτη συλλογική ανανεωτική προσπάθεια και συμβολή στην αναθεώρηση της πολιτισμικής και καλλιτεχνικής σύγχρονης ιστορίας».

Έτσι, κληρονομιά του Ιόλα σαφώς δεν είναι μόνο το υλικό μέρος των δωρεών του, αλλά και η κοσμοπολίτικη κουλτούρα του, η ανανέωση των εμπειριών της περιπέτειας, της τόλμης, του απρόβλεπτου, αλλά και της συγκίνησης μέσα από τη σύγχρονη τέχνη.

Η έκθεση που διοργανώνει το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης κατά το φθινόπωρο του 2018 είναι η διεθνώς πρώτη εκτεταμένη έκθεση που αφιερώνεται στον μαικήνα αυτόν της τέχνης και αποτελεί και τον προάγγελο του εορτασμού των 40 χρόνων του πρώτου μουσείου σύγχρονης τέχνης της Ελλάδας, που θα εορταστούν εντός του 2019. Την ίδια στιγμή η έκθεση αποτελεί και ένα φόρο τιμής σε μια πλειάδα καλλιτεχνών, που συνεργάστηκαν με τον Ιόλα και εξακολουθούν μέχρι σήμερα να εμπλουτίζουν την σύγχρονη πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας.
Στην έκθεση παρουσιάζονται σχεδόν 100 έργα των:

Αλέξης Ακριθάκης (GR, 1939-1994) / Δημήτρης Αληθεινός (GR, 1945) / Ανδρέας Βούσουρας (GR, 1957) / Victor Brauner (FR/RO, 1903 –1966) / Alexander Calder (US, 1898-1976) / Giorgio de Chirico (IT, 1888-1978) / Robertο Crippa (IT, 1921-1972) / DAS (Επαμεινώνδας Δασκαλόπουλος) (GR, 1952) / Nίκος Ζουμπούλης_Τίτσα Γραικού (GR, 1953_1951) / Όπυ Ζούνη (GR, 1941-2008) / Novello Finnotti (IT, 1939) / Lucio Fontana (IT, 1899-1968) / Μαρίνα Καρέλλα (GR, 1940) / Μάρα Καρέτσου [Mara Karetsos] (GR, 1944) / Tom Keogh (USA, 1922-1980) / Γιώργος Λαζόγκας (GR, 1945) / Herbert List (GE, 1903-1975) / René Magritte (FR, 1898 – 1967) / Κατερίνα Μαρούδα (GR, 1958) / Eliseo Mattiacci (IT, 1940) / Richard de Menocal (USA, 1919-1995) / Amedeo Modigliani (IT, 1884-1920) / Γιάννης Μπουτέας (GR, 1941) / Dennis Oppenheim (US, 1938-2011) / Κώστας Πανιάρας (GR, 1934-2014) / Pino Pascali (IT, 1935-1968) / Παύλος (GR, 1930) / Petros (GR, 1928) / Robert Rauschenberg (USA, 1925-2008) / Jean-Pierre Raynaud (FR, 1939) / Man Ray (US, 1890-1976) / Martial Raysse (FR, 1936) / Niki de Saint Phalle (FR, 1930-2002) / Lisa Sotilis (GR/IT) / Harold Stevenson (US, 1929) / Τάκις (GR, 1925) / Jean Tinguely (SE, 1925-1991) / Χρήστος Τζίβελος (GR, 1949-1995) / Στέργιος Τσιούμας (GR, 1954) / Κώστας Τσόκλης (GR, 1930) / Andy Warhol (US 1928-1987) / Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας (GR, 1906-1994)

Συντελεστές έκθεσης:

Επιμέλεια: Θούλη Μισιρλόγλου, Διευθύντρια ΜΜΣΤ

Βοηθός επιμελητή, Υπεύθυνη επικοινωνίας: Κατερίνα Σύρογλου

Σύμβουλοι:

Νίκος Σταθούλης, Βιογράφος Αλέξανδρου Ιόλα

Εύα Φωτιάδη, Δρ Ιστορίας και θεωρίας της σύγχρονης τέχνης, St Joost Academy of Fine and Applied Arts

Κείμενα:

Χριστίνα Μαβίνη, Αρχαιολόγος

Θούλη Μισιρλόγλου, Δρ. Ιστορίας Τέχνης

Miguel Fernandez Belmonte, Δρ. Ιστορίας Τέχνης

Μεταφράσεις: Μαρία Κουφού

Σχεδιασμός αρχιτεκτονικών στοιχείων: Γιάννης Κατρανίτσας

Οπτική επικοινωνία:

Δημήτρης Παπάζογλου / Dimitris Papazoglou Studio

Κατασκευές: Constructivist.gr

Ανάρτηση έργων: Περικλής Γαλανός

Τεχνικός υπεύθυνος: Στέλιος Θεοδωρίδης

Γραμματεία: Γιάννα Μαντζαρλή

Μουσειοπαιδαγωγικά προγράμματα:

Χριστίνα Μαβίνη

Βίλλυ Πολυζούλη

Λογιστήριο:

Χάρης Θεοδωρίδης

Ευτυχία Πετρίδου

Υποδοχή: Κατερίνα Κελέκη

Εποπτεία: Αναστασία Κέλτσου, Παντελής Ραμαντάνης

Καθαριότητα: Γιάννα Σταματιάδου

Οπτικοακουστική υποστήριξη: M-SPIRIT

Mεταφορά Έργων Τέχνης: MOVE ART EΠΕ

Ασφάλιση έργων τέχνης: ΝΤΑΛΙΑΝΗ ΕΠΕ-KARAVIAS UNDERWRITING AGENCY

«Όταν το φως χορεύει, μιλώ δίκαια. Ο Γιώργος Σεφέρης και η ποίησή του μέσα από τη ζωγραφική και τη φωτογραφία»

Αυτή η εικόνα δεν έχει ιδιότητα alt. Το όνομα του αρχείου είναι Prosklisi-Seferis.jpg

Έργα μεγάλων Ελλήνων ζωγράφων εμπνευσμένα από την ποίηση του Γιώργου Σεφέρη, φωτογραφίες του ποιητή, προσωπικά του αντικείμενα, καθώς και έργα και αντικείμενα που ο ίδιος ζωγράφισε, περιλαμβάνει η μεγάλη έκθεση που θα παρουσιαστεί στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ. Τίτλος της, «Όταν το φως χορεύει, μιλώ δίκαια. Ο Γιώργος Σεφέρης και η ποίησή του μέσα από τη ζωγραφική και τη φωτογραφία». Τα εγκαίνια θα γίνουν από τον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη την Πέμπτη 28 Φεβρουαρίου 2019, στις 19.00.

Μετά τον «Κόσμο του Οδυσσέα Ελύτη: Ποίηση και Ζωγραφική», που παρουσιάστηκε την άνοιξη του 2016, το Τελλόγλειο Ίδρυμα συνεχίζει τη σειρά των αφιερωμάτων του στους μεγάλους ποιητές.

Πυρήνα της έκθεσης «Όταν το φως χορεύει, μιλώ δίκαια. Ο Γιώργος Σεφέρης και η ποίησή του μέσα από τη ζωγραφική και τη φωτογραφία», αποτελεί η ομότιτλη που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη, στην Αθήνα, τον χειμώνα 2017 – 2018. Σε αυτήν έχουν ενταχθεί έργα από τις συλλογές του Τελλογλείου Ιδρύματος, τα οποία έχουν άμεση σχέση με την ποίηση του Σεφέρη, όπως το τρίπτυχο «Καθιστός άνδρας με γαρύφαλλο» του Σόρογκα, έργα των Βασιλείου, Τέτση, Σικελιώτη, Φασιανού, Σακαγιάν, Μακρουλάκη, Ρόρρη, Χάρου, Δασκαλάκη, καθώς και έργα καλλιτεχνών που παρουσιάστηκαν πρόσφατα στον Τελλόγλειο, όπως των Πάρι Πρέκα, Βίκυς Τσαλαματά, Μιχάλη Αρφαρά, Τριαντάφυλλου Βαΐτση και Άγγελου Βλάσση. Επίσης προστέθηκαν τεκμήρια και φωτογραφίες από το Αρχείο Σπητέρη, από την Μακεδονική Καλλιτεχνική Εταιρεία «Τέχνη» και από το ΑΠΘ μαρτυρούν την παρουσία του Σεφέρη στη Θεσσαλονίκη, όπου το 1964 ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ.

Η έκθεση πραγματοποιείται με τη γενική ευθύνη της γ.γ. του Δ.Σ. του Τελλογλείου Ιδρύματος, καθηγήτριας του Α.Π.Θ. Αλεξάνδρας Γουλάκη Βουτυρά σε επιμέλεια του Τάκη Μαυρωτά, διευθυντή του εικαστικού προγράμματος του Ιδρύματος Θεοχαράκη.

«Για άλλη μια φορά, μετά την έκθεση για τον Ελύτη το 2017, η συνεργασία με το Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη μάς προσφέρει μια ξεχωριστή εικαστική προσέγγιση στον υψηλό ποιητικό λόγο», τονίζει η κ. Βουτυρά, προσθέτοντας ότι τα εκθέματα «συνθέτουν ένα ξεχωριστό σύνολο που μας οδηγεί στη μοναδική σχέση του ποιητή με το παρελθόν του τόπου του, του τόπου μας: μια συγκλονιστική αναζήτηση της έννοιας της ‘ελληνικότητας’, της ταυτότητας των έργων τέχνης (εκεί βρίσκει τη θέση του ο Θεόφιλος, ο Ζωγράφος του Μακρυγιάννη), της σχέσης μας με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, με πανανθρώπινες αξίες».

Τα εκθέματα

Η έκθεση – ο τίτλος της είναι δανεισμένος από έναν στίχο του νομπελίστα ποιητή από το «Τετράδιο γυμνασμάτων Β’»- περιλαμβάνει:

Τις πρώτες εκδόσεις έργων του Γιώργου Σεφέρη, το Νομπέλ Λογοτεχνίας που του απονεμήθηκε το 1963, έργα και αντικείμενα (κολοκύθες, βότσαλα, ένα ξύλινο ερμάριο κ.ά.), που ο ποιητής έχει ζωγραφίσει.

Ασπρόμαυρες φωτογραφίες που έβγαλε ο Σεφέρης από την περίοδο των φοιτητικών του χρόνων στο Παρίσι έως τα τελευταία του ταξίδια στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ανάμεσά τους φωτογραφίες με καθημερινές σκηνές, τοπία από τη Μικρά Ασία, την Κύπρο, την Αθήνα, την Κορυτσά, την Ύδρα, το Κάιρο, το Αμάλφι και τη Βενετία.

Εικονογραφήσεις ποιημάτων του από τους Γιάννη Τσαρούχη, Γιάννη Μόραλη, Τάσσο και Γιάννη Ψυχοπαίδη.

Έργα σημαντικών Ελλήνων καλλιτεχνών που εμπνεύστηκαν ή εμπνέονται από την ποίηση του Σεφέρη, όπως των Σπύρου Βασιλείου, Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, Γιάννη Τσαρούχη, Τάσσου, Γιάννη Μόραλη, Παναγιώτη Τέτση, Αλέκου Φασιανού, Γιώργου Σικελιώτη, Χρίστου Καρά, Κώστα Τσόκλη, Βασίλη Θεοχαράκη, Σωτήρη Σόρογκα, Μανώλη Χάρου, Βάνας Ξένου, Στέφανου Δασκαλάκη, Εδουάρδου Σακαγιάν.

Τα εκθέματα είναι δανεισμένα από την Άννα Λόντου, το Μουσείο Μπενάκη – Πινακοθήκη Γκίκα, το Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη, το ΜΙΕΤ, το Ίδρυμα Τσαρούχη και το Μουσείο Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, το MΟΜus, τις εκδόσεις Ίκαρος, καθώς και από τη συλλογή του Τελλογλείου, ιδιώτες συλλέκτες και τους συμμετέχοντες εικαστικούς δημιουργούς.

Διάρκεια έκθεσης: 28 Φεβρουαρίου – 2 Ιουνίου 2019.

Τίτλος προγράμματος: ”Αφηρημένες προσωπογραφίες…” – Ιχνηλατώ το πρόσωπο του φίλου/ης μου.

Περιγραφή: Τα παιδιά ξεναγούνται στην έκθεση και με πολύ απλό τρόπο μαθαίνουν για τη ζωή και το έργου του Νομπελίστα ποιητή, έχοντας παράλληλα σαν οπτικό ερέθισμα τα έργα μεγάλων Ελλήνων ζωγράφων που εμπνεύστηκαν από το έργο του. Γίνονται επιλεγμένοι σταθμοί-στάσεις κατά τη διάρκεια της ξενάγησης, με στόχο να ενεργοποιηθεί η παρατηρητικότητα των παιδιών και να ενισχυθεί η οπτική τους αντίληψη ενώ ταυτόχρονα γίνεται αναφορά στη σχέση του Σεφέρη με το μοντερνισμό, εστιάζοντας και σε παραδείγματα από τα έργα που φιλοξενεί η έκθεση.
Έπειτα τα παιδιά καλούνται να συμμετέχουν σε μια βιωματική δράση, διάρκειας περίπου 30 λεπτών, κατά την οποία, έχοντας ως αφορμή τα πορτραίτα του Σεφέρη από διάφορους ζωγράφους που είχαν δει στην έκθεση, καλούνται να φτιάξουν ένα αφηρημένο πορτραίτο του φίλου/ης τους. Για αυτή τη διασκεδαστική δραστηριότητα θα χρησιμοποιήσουν ένα διαφανές Α4 (χαρτί πλαστικοποίησης) και ανεξίτηλο μαρκαδόρο και θα πειραματιστούν προσπαθώντας να ιχνηλατήσουν τα χαρακτηριστικά του φίλου/ης τους. Διάρκεια 30 λεπτών

Τίτλος προγράμματος: ”Αυτόματη Γραφή: Εισαγωγή στην αυτόματη γραφή και στα συναισθήματα που προκαλεί η ποίηση του Γ. Σεφέρη”.

Περιγραφή: Τα παιδιά ξεναγούνται στην έκθεση και με πολύ απλό τρόπο μαθαίνουν για τη ζωή και το έργου του Νομπελίστα ποιητή, έχοντας παράλληλα σαν οπτικό ερέθισμα τα έργα μεγάλων Ελλήνων ζωγράφων που εμπνεύστηκαν από το έργο του. Γίνονται επιλεγμένοι σταθμοί-στάσεις κατά τη διάρκεια της ξενάγησης, με στόχο να ενεργοποιηθεί η παρατηρητικότητα των παιδιών και να ενισχυθεί η οπτική τους αντίληψη ενώ ταυτόχρονα γίνεται αναφορά στη σχέση του Σεφέρη με το μοντερνισμό, εστιάζοντας και σε παραδείγματα από τα έργα που φιλοξενεί η έκθεση.Διάρκεια περίπου 30 λεπτά.Τα παιδιά, στη συνέχεια, καλούνται να ενεργοποιήσουν τη φαντασία τους, χρησιμοποιώντας την αυτόματη γραφή των σουρεαλιστών, με βάση της οδηγίες του Μπρετόν. Καλούνται να καταγράψουν γρήγορα και συνειρμικά οτιδήποτε τους έρχεται στο μυαλό, μετά το άκουσμα ενός στίχου, από διάφορα και τυχαία σε σειρά ποιήματα του Σεφέρη. Έπειτα ανώνυμα, διαβάζουμε τις καταγραφές τους, σαν ενιαίο σουρεαλιστικό ποίημα.Διάρκεια περίπου 30 λεπτά.Μέσα από την αυτόματη γραφή οι μαθητές αναζητούν ασυνήθιστους τρόπους έμπνευσης καθώς η αυτόματη γραφή αναφέρεται σε έναν αυθόρμητο τρόπο γραφής κατά τον οποίο η σκέψη οδηγείται από το ασυνείδητο, εκφράζεται ελεύθερα και αυτόματα, χωρίς εμπόδια και περιορισμούς από τους κανόνες της λογικής και χωρίς κανένα στοιχείο αυτολογοκρισίας.

Αναδρομική έκθεση Λουκά Βενετούλια «Ένας ρομαντικός – ρεαλιστής»

Αυτή η εικόνα δεν έχει ιδιότητα alt. Το όνομα του αρχείου είναι VENET_Φωτογραφική-και-φανελάκι.jpg
Αυτή η εικόνα δεν έχει ιδιότητα alt. Το όνομα του αρχείου είναι Venetoulias_gia-auth.jpg

Η μεγάλη αναδρομική έκθεση-αφιέρωμα στον ζωγράφο Λουκά Βενετούλια (1930-1984), σημαντικό εκπρόσωπο της σύγχρονης ελληνικής τέχνης, η καλλιτεχνική παρουσία του οποίου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το εικαστικό πρόσωπο και την πνευματική κίνηση της Θεσσαλονίκης, στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ.

Στην έκθεση, που έχει τίτλο «Λουκάς Βενετούλιας. Ένας ρομαντικός –ρεαλιστής», παρουσιάζονται περισσότερα από 200 έργα του καλλιτέχνη (λάδια, ακρυλικά σε μουσαμά, σχέδια με μελάνι), που χρονολογούνται από τη δεκαετία του ΄50 έως τη δεκαετία του ’80. Σε δύο ορόφους του Τελλογλείου ξεδιπλώνεται ο κόσμος του Λουκά Βενετούλια μέσα από τις αγαπημένες του θεματικές: δρόμοι και κτίρια της Θεσσαλονίκης, το λιμάνι, τα καρνάγια, η Δικτατορία, η σειρά Σαντορίνη, αλλά και σκηνικά για θεατρικές παραστάσεις.

Τα έργα προέρχονται από τη συλλογή του Τελλογλείου Ιδρύματος, καθώς και από τη Δημοτική Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης, τη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας-Μουσείο Γ.Ι. Κατσίγρα, το MOMus, τη Μακεδονική Καλλιτεχνική Εταιρεία «Τέχνη», το Υπουργείο Μακεδονίας Θράκης και πολλούς ιδιώτες συλλέκτες. Πολλά από τα έργα παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό.

«Το Τελλόγλειο Ίδρυµα στην έκθεση αυτή επιχειρεί να αποδώσει φόρο τιµής στον ξεχωριστό ζωγράφο, που η Αλίκη και η πόλη αυτή τόσο τον αγάπησαν», σημειώνει η γενική γραμματέας του Δ.Σ. του Τελλογλείου, καθηγήτρια του Α.Π.Θ. Αλεξάνδρα Γουλάκη Βουτυρά.

Για την Αλίκη Τέλλογλου, που ξεχώρισε τον Βενετούλια από την πρώτη του έκθεση στην «Τέχνη» το 1964, ο σημαντικός ζωγράφος υπήρξε «ένας επίμονος, γνήσιος στοχαστής σε ερωτήματα επικίνδυνα και γοητευτικά, ακούραστος ερευνητής της ψυχής, απαρηγόρητος εραστής της αλήθειας».

«Στον Λουκά Βενετούλια έχουμε µια από τις γνήσιες και προσωπικές φωνές της γενιάς του, που όχι µόνο καταφέρνει να εκφράσει μερικές από τις πιο ουσιαστικές ανησυχίες του κόσμου µας αλλά και να φτάσει σε συγκλονιστικές διατυπώσεις», σημείωνε σε επιστολή του τη δεκαετία του ’70 ο ακαδημαϊκός Χρύσανθος Χρήστου.

Ο Λουκάς Βενετούλιας πήρε τα πρώτα του μαθήματα ζωγραφικής από τον Ν. Γ. Πεντζίκη. Κατόπιν σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών με δασκάλους τον Γ. Μόραλη και τον Σπ. Παπαλουκά, αφού εγκατέλειψε τις σπουδές του στην Ιατρική. Έζησε στη Θεσσαλονίκη, όπου παράλληλα με την καλλιτεχνική του σταδιοδρομία, δίδαξε ελεύθερο σχέδιο στο τμήμα αρχιτεκτόνων της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ. και ιστορία της τέχνης και σκηνογραφία σε ιδιωτική σχολή θεάτρου – κινηματογράφου. Έκανε σκηνικά και κοστούμια για το θέατρο (Θέατρο Τέχνης Κ. Κουν «Η βέρα -Το τάβλι» του Δημήτρη Κεχαΐδη, 1972 – 1974 Σκηνοθεσία: Κ. Κουν, Θίασος Αλέκας Κατσέλη «Τα παιδιά είναι παιδιά/ Φιλομένα Μαρτουράνο» Έντουάρντο ντε Φίλιππο, 1964. Σκηνοθεσία: Πέλος Κατσέλης).

Επιμέλεια έκθεσης: Χριστίνα Τσαγκάλια, επιμελήτρια συλλογών Τελλογλείου.